การศึกษาดูงานการจัดการขยะมูลฝอยที่โรงกำจัดขยะมูลฝอย ARIAKE มหานครโตเกียว
โตเกียว เป็นเมืองหลวง ศูนย์กลางการปกครอง ศูนย์กลางเศรษฐกิจและศูนย์กลางศิลปวัฒนธรรมของประเทศญี่ปุ่น เป็นมหานครที่เป็นที่ตั้งของศูนย์ราชการ เป็นศูนย์กลางของภาคเอกชน มีสำนักงานสาขาของบริษัทต่างประเทศและเป็นศูนย์กลางโครงข่ายการสื่อสารโทรคมนาคมและการขนส่งของประเทศ
จากการที่โตเกียวเป็นทุกสิ่งทุกอย่างของประเทศญี่ปุ่นทั้งของภาครัฐและภาคเอกชนจึงก่อให้เกิดปัญหาการจราจร ปัญหาความร้อนระอุ ปัญหาขยะมูลฝอย และมลพิษทางอากาศ
โตเกียวตั้งอยู่บนพื้นที่ราบเป็นส่วนใหญ่บริเวณด้านตะวันตกมีภูเขาตี้ย ๆ อยู่บ้างด้านตะวันออกติดกับอ่าวโตเกียว มหานครโตเกียวแบ่งเขตการปกครองออกเป็น ๒๓ เขต หรือเมืองย่อยในแต่ละเขต เมืองย่อยยังประกอบไปด้วยชุมชนระดับนคร ระดับเมือง และระดับหมู่บ้าน
ปริมาณขยะมูลฝอยของโตเกียว ปริมาณขยะมูลฝอยของโตเกียว (๒๓ เขต) เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วนับตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๒๘ ปริมาณขยะมูลฝอยในปี พ.ศ. ๒๕๓๒ มีประมาณ ๔,๙๐๐,๐๐๐ ตัน เมื่อเปรียบเทียบกับปี พ.ศ. ๒๕๒๗ แล้วมีเพียง ๓,๗๙๐,๐๐๐ ตัน ซึ่งหมายถึงมีการเพิ่มของปริมาณขยะมูลฝอยมากกว่า ๑,๑๐๐,๐๐๐ ตัน ในช่วงเวลา ๕ ปี
รูปแบบการจัดการขยะมูลฝอยของกรุงโตเกียว สืบเนื่องมาจากการปรับปรุงกฎหมายการปกครองท้องถิ่นเขต ๒๓ เขต ของมหานครโตเกียวได้ดำเนินการบริหารจัดการ ขยะมูลฝอยของตนเอง โดยเฉพาะการจัดการขั้นต้น ได้แก่ การเก็บรวบรวม และการขนส่ง ส่วนในการบริหารจัดการขั้นที่สองหรือขั้นตอนตรงกลางนั้นจะเป็นการบริหารจัดการร่วมกัน โดยภาครัฐมอบหมายให้ภาคเอกชนที่ชื่อว่า The Clean Association of Tokyo ซึ่งเป็นบริษัทที่ตั้งขึ้นโดยความร่วมมือของเขต ๒๓ เขตสำหรับการจัดการขั้นที่สาม หรือขั้นสุดท้ายก็บริหารจัดการโดยบริษัทเอกชน (บริษัท TMG) เช่นกัน
ในแต่ละขั้นตอนของการจัดการมีดังต่อไปนี้
๑. การเก็บรวบรวมและการขนส่งขยะมูลฝอยของแต่ละเขตด้วยจุดประสงค์ที่จะให้มีการนำขยะมูลฝอย กลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ในแต่ละเขต เขตแต่ละเขตจึงทำการเก็บรวบรวมขยะมูลฝอยควบคู่ไปกับการคัดแยกขยะมูลฝอยที่สามารถนำกลับไปใช้ประโยชน์ต่าง ๆ
๒.การจัดการขั้นตอนตรงกลาง ในขั้นตอนนี้ขยะมูลฝอยทั้งที่เผาไหม้ได้ เผาไหม้ไม่ได้ ขยะมูลฝอยที่มีขนาดใหญ่และกากตะกอนจากระบบน้ำเสียจะถูกจัดการโดยภาคเอกชน ซึ่งจะเป็นขั้นตอนของการย่อยขยะมูลฝอยให้เล็กลง การคัดแยกโลหะ การเผาในเตาเผา การปรับปรุงขี้เถ้าการนำขี้เถ้าที่ปรับปรุงแล้วไปใช้ประโยชน์และการจัดการขยะมูลฝอยที่เผาไหม้ไม่ได้ รวมไปถึงการนำพลังงานควาวมร้อนที่เกิดจากการเผาขยะมูลฝอยไปใช้ประโยชน์ต่าง ๆ
๓.การกำจัดขยะมูลฝอยขั้นสุดท้าย การจัดการขยะมูลฝอยของมหานครโตเกียวขั้นสุดท้าย คือการฝังกลบส่วนที่เหลือจากการเผาขยะมูลฝอยคือ การกำจัดขี้เถ้า (Ash) และการกำจัดขยะมูลฝอยที่เผาไหม้ไม่ได้ นอกจากนั้นยังมีการกำจัดกากตะกอน (Sludge) ที่เกิดจากระบบบำบัดน้ำเสียและกำจัดกากตะกอนที่สูบมาจากถังเกรอะ (Night Soil) ซึ่งในขั้นตอนนี้จะได้แก๊สที่เกิดจากหลุมฝังกลบมาผลิตกระแสไฟฟ้ได้ด้วย
ขั้นตอนของการจัดการขยะมูลฝอยของกรุงโตเกียว
การจัดการขยะมูลฝอยของ ๒๓ เขตในมหานครโตเกียวมีการดำเนินการเป็นขั้นตอนใหญ่ ๆ ๓ ขั้นตอน ในแต่ละขั้นตอนมีขบวนการดำเนินการและวิธีการหลายวิธีการ
รูปแบบของการจัดการขยะมูลฝอยของ ๒๓ เขต
๑. การเก็บรวบรวมและการขนส่งโดยเขตแต่ละเขต ด้วยเป้าประสงค์ของการให้ชุมชนมีการนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ในแต่ละเขตจึงต้องมีการเก็บรวบรวมขยะมูลฝอยไปพร้อม ๆ กับการคัดแยกขยะมูลฝอยเพื่อนำกลับมาใช้ประโยชน์
๒. การดำเนินการจัดการขยะมูลฝอยที่เก็บรวบรวมและส่งมาจาก ๒๓ เขต ขยะมูลฝอยที่เก็บรวบรวมและส่งมาโดยเขต ๒๓ เขต จะมีทั้งขยะมูลฝอยที่เผาไหม้ได้และเผาไหม้ไม่ได้ ขยะมูลฝอยที่มีขนาดใหญ่และกากตะกอนที่เกิด จากถังเกรอะจะถูกจัดการโดยภาคเอกชน ซึ่งตั้งขึ้นโดยเขต ๒๓ เขต ที่ชื่อว่า Clean Association of Tokyo ๒๓ ที่ก่อตั้งเมื่อ ๑ เมษายน ๒๕๔๓
๓. การกำจัดขยะมูลฝอยขั้นสุดท้าย ในการจัดการขยะมูลฝอยขั้นสุดท้ายจะรับผิดชอบโดยบริษัทเอกชน (บริษัท TMG) ซึ่งขบวนการกำจัดจะประกอบด้วยพื้นที่ฝังกลบซึ่งตั้งอยู่ในทะเลในบริเวณอ่าวโตเกียว
๔. พันธสัญญาระหว่างเขต ๒๓ เขตกับภาคเอกชนในการจัดการขยะมูลฝอย เขตทั้ง ๒๓ เขต จะทำการกำหนดพันธสัญญากับบริษัทเอกชนที่จัดตั้งขึ้น โดยอาศัยกฎหมายของท้องถิ่นและระเบียบควบคุมโดยสภาการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของมหานครโตเกียว
การส่งเสริมการนำขยะมูลฝอยที่ใช้ประโยชน์ได้กลับมาใช้ประโยชน์ ในการส่งเสริมให้เกิดการนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ได้มีการกำหนดรูปแบบของการบริหารจัดการขยะมูลฝอยและการนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ซึ่งจำเป็นต้องมีการออกกฎหมายและข้อบังคับ การออกกฎหมายและข้อบังคับ การจัดการขยะมูลฝอยของมหานครโตเกียวมีการออกกฎหมายและข้อบังคับต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
๑. กฎหมายส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ (ออกเมื่อเมษายน พ.ศ.๒๕๔๓) เพื่อส่งเสริมการลดการนำกลับไปใช้ซ้ำและการนำกลับไปใช้ประโยชน์ใหม่ มีการกำหนดให้ผู้ผลิตจัดทำสัญลักษณ์ชนิดต่าง ๆ ลงบนสินค้าหรืออุปกรณ์ที่ผลิตขึ้น รวมทั้งอุปกรณ์ที่เป็นหีบห่อบรรจุ เช่น บนขวดพลาสติก บนแบตเตอรี่มือถือ เพื่อให้ผู้บริโภคทราบคุณสมบัติและวิธีการจัดากรสิ่งที่เหลือใช้
๒. กฎหมายว่าด้วยการซื้อผลิตภัณฑ์ที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม (เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๓)
๓. กฎหมายว่าด้วยภาชนะบรรจุและหีบห่อบรรจุภัณฑ์ กฎหมายฉบับนี้ระบุให้ผู้ผลิตสินค้าประเภทภาชนะบรรจุและหีบห่อบรรจุภัณฑ์จะต้องมีการนำภาชนะและหีบห่อบรรจุภัณฑ์ที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่
๔. กฎหมายว่าด้วยการนำอุปกรณ์เครื่องใช้ในครัวเรือนที่ใช้แล้วกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่กฎหมายฉบับนี้จะกำหนดการทิ้งอุปกรณ์และเครื่องใช้ในครัวเรือน เช่น โทรทัศน์ ตู้เย็น เครื่องซักผ้า คือต้องมีการจัดเก็บรวบรวมจากผู้ใช้และนำกลับมาปรับปรุงแก้ไขและใช้ใหม่ (เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๓)
๕. กฎหมายการจัดการเศษอาหารที่เหลือกลับมาใช้ ผู้ผลิตอาหารหรือขายอาหารจะต้องลดปริมาณของขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นและนำขยะมูลฝอยเหล่านั้นมาใช้ประโยชน์
๖. กฎหมายเกี่ยวกับการนำวัสดุก่อสร้างมาใช้ใหม่ (พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๓) บริษัทรับเหมาก่อสร้างจะต้องคัดแยกวัสดุที่สามารถใช้ประโยชน์ได้จากขยะมูลฝอยที่เกิดจากการก่อสร้าง
๗. กฎหมายว่าด้วยการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นกฎหมายว่าด้วยการเก็บรวบรวมและการนำสิ่งที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่ เช่น ผู้ผลิตแบตเตอรี่จะต้องรวบรวมแบตเตอรี่ขนาดเล็กที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่โดยการเติมประจุไฟฟ้าเข้าไป
๘. กฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมริเริ่มให้เป็นสังคมที่มีการนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ใหม่ (มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๓) กฎหมายฉบับนี้จะกำหนดแนวทางการจัดระบบของการนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ การกำหนดความต้องการใช้ทัพยากรธรรมชาติและการลดปริมาณขยธมูลฝอยที่จะถูกทิ้งในสภาวะแวดล้อม
ประสิทธิภาพของการนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ มหานครโตเกียวหรือ เขต ๒๓ เขต มีการนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ใหม่ ดังนี้
๑. กระดาษที่ใช้แล้ว : ในปี พ.ศ. ๒๕๔๖ มีการรวบรวมกระดาษที่ใช้แล้วกลับมาใช้อีกครั้ง ร้อยละ ๖๖.๙
๒. ภาชนะบรรจุประเภทกระป๋อง : มีการรวบรวมกระป๋องบรรจุกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ร้อยละ ๘๑.๘
๓. ขวดแก้ว : มีการรวบรวมขวดแก้วที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่ร้อยละ ๙๐.๓
๔. ขวดพลาสติก : มีการรวบรวมพลาสติก (ขวด PET) กลับมาใช้ใหม่ร้อยละ ๔๘.๕
๕. การนำแบตเตอรี่ที่ใช้แล้วกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ แบตเตอรี่ที่มีโลหะที่มีค่าและสามารถเพิ่มประจุไฟฟ้าใหม่ได้ ผู้ผลิตจะต้องเก็บรวบรวมแบตเตอรี่ที่สามารถเพิ่มประจุไฟฟ้าใหม่ได้กลับคืนมาทำการเพิ่มประจุไฟฟ้าเข้าไปใหม่
การแปรสภาพขยะมูลฝอย (ขบวนการขั้นกลาง) ในมหานครโตเกียวขยะมูลฝอยที่รวบรวมได้จะมีการแปรรูปหรือหรือแปรสภาพให้มีขนาดเล็กลงหรือลดปริมาณลงด้วยวิธีการเผา การย่อยและการแปรสภาพ
๑. ขยะที่เผาไหม้ได้ ในมหานครโตเกียว ๒๓ เขต มีการนำขยะมูลฝอยที่เผาไหม้ได้ไปแปรสภาพในเตาเผาโดยมีเตาเผาขยะมูลฝอยจำนวน ๑๘ เขต เตาเผาแต่ละแห่งสามารถสามารถลดปริมาณขยะมูลฝอยให้เหลือเพียง ๑ ส่วนใน ๒๐ ส่วน และสามารถทำลายแบคทีเรียหนอนพยาธิ รวมถึงกลิ่นเหม็นได้ด้วย ขณะเดียวกันพลังงานความร้อนที่ได้สามารถนำไปผลิตกระแสไฟฟ้าและเป็นความร้อนสำหรับอาคารและอุปกรณ์ต่าง ๆ ขี้เถ้าซึ่งเกิดจากการเผานอกจากจะนำไปกำจัดด้วยการฝังแล้วยังสามารถนำไปแปรรูปเป็นอิฐบล็อกหรือวัสดุสำหรับปูพื้นถนนได้
๒. ขยะที่เผาไหม้ไม่ได้ ขยะที่ไม่เหมาะที่จะกำจัดโดยการเผาจะถูกนำไปทำให้มีขนาดเล็กลงในศูนย์แปรสภาพ มีการแยกโลหะที่มีประโยชน์ และพลาสติกนำไปขาย ส่วนที่เหลือจะถูกนำไปฝังกลบ หรือส่วนที่สามารถเผาก็นำไปเผาในเตาเผา
๓. ขยะมูลฝอยที่มีขนาดใหญ่ ขยะมูลฝอยที่มีขนาดใหญ่จะถูกคัดแยกโดยคนและทำการย่อยและคัดแยกโดยแม่เหล็กแยกเอาโลหะออก โลหะพวกเหล็กจะนำไปขาย ที่ใช้ประโยชน์ไม่ได้จะถูกนำไปฝังกลบ ส่วนที่เผาไหม้ได้นำไปเผาในเตาเผา ขี้เถ้าที่เหลือจะถูกนำไปฝังกลบ
การควบคุมมลภาวะจากขบวนการจัดการขยะมูลฝอย จัดการขยะมูลฝอยในมหานครโตเกียวทั้ง ๒๓ เขต มีการจัดการควบคุมผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่อาจจะเกิดจากการจัดการขยะมูลฝอยโดยอาศัยเทคนิค วิธีการ และกฎหมาย ประกอบการดำเนินการ
๑. การป้องกันการเกิดมลพิษทางอากาศ ในการเผามูลฝอยจะมีเขม่าควันเกิดจากการเผาในเตาเผาขยะมูลฝอยจึงประกอบไปด้วยอุปกรณ์กำจัดเขม่าและควันพิษจากเตาเผาได้แก่ เครื่องกำจัดเขม่าควัน เครื่อกำจัดแก๊สและกรด
๒. การป้องกันกลิ่น เสียง และการสั่นสะเทือน เพื่อป้องกันกลิ่นที่จะเกิดขึ้นในหลุมเก็บขยะมูลฝอยของเตาเผาขยะจะมีการนำอากาศหรือกลิ่นที่เกิดขึ้นไปเผาในเตาที่มีอุณหภูมิการเผาสูงพร้อมกับมีเครื่องดูดกลิ่น ตัวอาคารของเตาเผาจะมีการก่อสร้างด้วยวัสดุที่เก็บเสียง และลดการสั่นสะเทือน
๓. การป้องกันการปนเปื้อนจากสารพิษ สารพิษที่เกิดจากการเผาขยะมูลฝอยซึ่งจะปะปนในน้ำเสียที่เกิดจากขบวนการหล่อเย็น การล้าง ทำความสะอาด การดักเขม่าควัน จะมีการกำจัดโลหะหนักประเภทตะกั่ว แคดเมี่ยม และปรอท ออกจากน้ำเสียก่อนระบายทิ้ง
๔. การจัดการสารไดออกซิน (Dioxin) เนื่องจากมีกฎหมายควบคุมสารไดออกซินซึ่งเป็นสารพิษ ดังนั้นในการเผาขยะมูลฝอยจะต้องคำนึงถึงปริมาณสารไดออกซินที่เกิดจากเตาเผาขยะทุก ๆ เขต โดยการควบคุมอุณหภูมิของเตาเผาไม่ให้ต่ำกว่ามาตรฐานกำหนด พร้อมกับมีการตรวจสอบปริมาณสารไดออกซินที่ออกมาจากเตาเผา เพื่อเฝ้าระวังไม่ให้เกินค่ามาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด
๕. การได้รับ ISO ๑๔๐๐๑ เตาเผาทุกเตาเผาในมหานครโตเกียวจะต้องได้รับการรับนองคุณภาพมาตรฐาน ISO ๑๔๐๐๑ ทุกเตาเผา ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๔๗
|
|
