ในสภาพชุมชนขนาด 8 หมู่บ้าน 1,200 ครัวเรือน ประชากรราว 4,000 คน ของตำบลพลกรัง อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา ชุมชนเกษตรกึ่งอุตสาหกรรม ที่ส่วนใหญ่ทำอาชีพเกษตร ทำนา ปลูกผัก ปลูกมันสำปะหลัง และปศุสัตว์ขนาดเล็ก ชุมชนนี้เข้ามาร่วมโครงการแผนพลังงานชุมชนเมื่อปี 2550 ในช่วงที่ได้รับผลกระทบจากภาวะน้ำมันแพงกันถ้วนหน้า จึงนับเป็นโอกาสที่ทำให้ชุมชนนี้ตื่นตัวและสนใจเรื่องพลังงานทดแทน โดยมี อบต.พลกรัง และแกนนำจาหลายหมู่บ้าน เดินหน้าทำเป็นตัวอย่าง |
การทำก๊าซชีวภาพจากมูลสัตว์ คือหนึ่งเทคโนโลยีพลังงานทดแทนที่ชาวพลกรังที่ส่วนหนึ่งราว 80 ครัวเรือน เลี้ยงวัวเนื้อ วัวนม เป็นปศุสัตว์ขนาดเล็กอยู่ในบ้านตั้งแต่ 3-10 ตัว และมีมูลที่ต้องกำจัดทุกวันนั้นเอามาแปลงเป็นก๊าซชีวภาพใช้ในครัวเรือนแทนก๊าซหุงต้มที่ต้องซื้อ
อย่างเช่น ที่บ้านของ นายสุนทร และนางประกอบ สุวรรณปักษ์ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 8 ต.พลกรัง เป็นต้นแบบการทำก๊าซชีวภาพจากมูลสัตว์ใช้ในครัวเรือนแทนการใช้ก๊าซหุงต้มและใช้ในชีวิตประจำวันได้จริงมากกว่า 2 ปี และแม้ว่าตอนนี้ราคาน้ำมันจะถูกลงกว่าช่วงที่ผ่านมา ผู้ใหญ่สุนทรก็ยืนยันว่าจะไม่กลับไปใช้ก๊าซหุงต้มที่ต้องซื้ออีก ด้วยพิสูจน์แล้วว่าครอบครัวประหยัดไปได้มากในหลาย ๆ เรื่องจากผลพลอยได้ที่เกิดขึ้น และตอนนี้ก็มีอีกกว่า 8-10 ครอบครัวที่ทำเหมือนกับตน
ผู้ใหญ่สุนทรบอกว่า ตอนนี้ที่บ้านมีวัวอยู่ราว 7 ตัว ก่อนหน้านี้ทางสำนักงานส่งเสริมการเกษตรเข้ามาส่งเสริมให้ทำโครงการบ่อหมักก๊าซชีวภาพ ซึ่งในการทำให้ได้ผลต้องดูแลใส่ใจต้องเติมมูลทุกวันและคอยสังเกตไม่ให้เกิดการรั่วซึม ซึ่งจะมีผลต่อปริมาณการเกิดก๊าซที่จะเอามาใช้ประโยชน์ แต่ในช่วงนั้นเรายังไม่รู้สึกว่าราคาน้ำมันมีผลกระทบกับชีวิตมากจึงไม่ได้ทำต่อเนื่องทำให้บ่อตาย แต่เมื่อกระทรวงพลังงานมีโครงการมาและทำให้เกิดความเข้าใจอย่างท่องแท้จึงกลับมาทำอีกครั้งและก็พบว่า ช่วยประหยัดได้จริง ๆ และไม่ใช่เรื่องยุ่งยาก เช้าขึ้นมาเราเอามูลจากคอกสัตว์ซึ่งก็ต้องกำจัดทำความสะอาดอยู่ทุกวัน เอามาเติมบ่อหมักก๊าซชีวภาพสัก 2-3 ถังเล็ก ๆ ส่วนที่เหลือก็เอาไปทำปุ๋ยไว้ใช้ในแปลงนาในสวนได้อีก ทุ่นค่าก๊าซหุงต้มที่ทุกวันนี้ไม่ต้องซื้อมาใช้เลย เพราะก๊าซชีวภาพจากบ่อหมักที่ได้นั้นเพียงพอสำหรับการทำอาหารในแต่ละมื้อ เวลาประมาณ 45-90 นาที ทำให้ครอบครัวมีรายได้มากขึ้น และยังแก้ปัญหากลิ่นจากมูลสัตว์ที่เคยรบกวนเพื่อนบ้านได้ด้วย
นายชู พฤฒิวณิชย์กุล นายก อบต.พลกรังกล่าวว่า โครงการแผนพลังงานชุมชน เข้ามาเป็นตัวช่วยทำให้ชาวบ้านเกิดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องพลังงานและสิ่งแวดล้อมที่ใกล้ตัวทำให้เห็นทางเลือกในการจัดการด้านพลังงานสำหรับชุมชน ส่งผลให้ชาวบ้านตื่นตัวเรื่องพลังงาน มีความรู้ความเข้าใจมากขึ้น และรู้ว่าจะสร้างพลังงานทดแทนขึ้นมาใช้เองได้อย่างไรและตอนนี้เราก็มีต้นแบบอยู่ในหลายหมู่บ้านและกำลังขยายไปสู่โรงเรียน เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้เรื่องการทำพลังงานทดแทนด้วย
“ที่เราภูมิใจคือ หลายหน่วยงานเข้ามาช่วยกันทำทั้งเกษตรที่มาทำเรื่องบ่อหมักก๊าซชีวภาพอยู่แล้ว ต่อมาพลังงานจังหวัดก็เข้ามาช่วยเรื่องเทคโนโลยี ด้านความรู้เทคนิควิธีการทำต่าง ๆ ให้เกิดผลขึ้นมา รวมทั้งศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนก็มาช่วยด้วย เช่น การทำบ่อหมักก๊าซชีวภาพก็เป็นการเข้ามาสนับสนุนเงินทุนร่วมกันทั้ง อบต.และหน่วยงานอื่น รวมทั้งตัวเลขเจ้าของบ้านที่จะเป็นต้นแบบ เพื่อให้มีความเป็นเจ้าของร่วมกันไม่ใช่การให้เหล่า ตอนนี้พฤติกรรมของคนในชุมชนเริ่มเปลี่ยนแปลงไปบ้างแล้ว เช่น กลุ่มปลูกผัก ก็ใช้ปุ๋ยคอกร่วมกับปุ๋ยชีวภาพ ถือเป็นการจัดการสิ่งแวดล้อมไปด้วยและการทำเรื่องพลังงานทดแทนจะทำให้เป้าหมายของอบต.ที่อยากส่งเสริมการทำเกษตรชีวภาพในพื้นที่นั้นเกิดขึ้นได้ในระยะต่อไป โดยปีนี้จะส่งเสริมการใช้ก๊าซชีวภาพ และการอบรมสร้างวิทยากรท้องถิ่นให้มากขึ้น” นายชูกล่าว
นายจักรี ศรีพนม นักวิชาการ ประจำสำนักงานพลังงานจังหวัดนครราชสีมาผู้รับผิดชอบโครงการแผนพลังงานชุมชน กล่าวว่า หลังจากชาวบ้านมีความเข้าใจเรื่องพลังงานมากขึ้น และมั่นใจที่จะนำทรัพยากรที่มีมากในบ้านในชุมชนมาทำพลังงานทดแทนขึ้นใช้เอง และยิ่งมีคนมาดูงานมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้พวกเขายิ่งรู้สึกภาคภูมิใจและมุ่งมั่นที่จะทำอย่างจริงจังต่อไปจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน และยินดีบอกต่อ สอนให้คนอื่นได้ทำเป็น จุดแข็งของชุมชนกับเรื่องพลังงาน ส่วนหนึ่งคือผู้บริหารของชุมชน โดยตัวนายก อบต.และแกนนำ เห็นประโยชน์และทำจริง สู้ไม่ถอย แม้บางช่วงจะเกิดปัญหา ก็พยายามปรับปรุง แก้ไขจนประสบความสำเร็จ และเกิดการยอมรับ
วันนี้กิจกรรมพลังงานทดแทนที่เกิดขึ้นและเทคโนโลยีพลังงานที่ชุมชนนำไปใช้ กำลังขยายผลสร้างการเปลี่ยนแปลงขึ้นในหลายหมู่บ้านของตำบลพลกรัง ดินแดนแห่งความอุดมสมบูรณ์แต่จะไม่ฟุ่มเฟือยเรื่องพลังงาน
โครงการแผนจัดทำพลังงานชุมชน
กระทรวงพลังงาน
หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน
ฉบับวันจันทร์ที่ 22 ธันวาคม พุทธศักราช 2551 หน้า 22 |
|
